top  
     
     
 

DE OPERATIES BUNKER

 
 

Terug naar homepage

 
 

Terug naar Bunkers

 
   
     
 

Als U de lange trap naar de “O-bunker” afdaalt, ziet U aan de muur het monogram van Koning Frederik IX en het jaartal 1953. Dat is het jaar waarin het fort werd gebouwd. Het werd echter pas in 1954 in dienst gesteld. Het begrip “O-bunker” is een afkorting van “Operaties bunker”. Deze bunker was zowel gedurende crisis- als ook in vredestijd het centrum van alle militaire operaties. In oorlogstijd diende hij als centrale vuurleiding voor het zware geschut en tevens als commandocentrale voor de verdediging van het fort te land, ter zee en in de lucht. In vredestijd was de hoofdtaak het toezicht houden op het scheepvaart verkeer. De O-bunker was dag en nacht bezet, in crisistijden met 25 man, in vredestijd met minder dan de helft.
 

Voordat U de zwaar gepantserde deur, die altijd gesloten moest blijven, passeert ziet U een klein schietgat, omgeven door meerdere houten omlijstingen die bedoeld waren om vijandelijke kogels op te vangen. Het schietgat maakte deel uit van de verdediging van de bunker en de schutter had instructies om de toegang te bewaken. Direct rechts na de ingang is een klein toilet en in de ruimte daarnaast bevindt zich de telefooncentrale, waarin een telefonist het schakelbord bediende. De muren van de telefooncentrale zijn met geluiddempend materiaal bekleed. In een klein afsluitbaar kastje achter de telefonist werden pistolen bewaard.
 

De volgende kamer is de centrale voor de bewaking en verdediging van de O-bunker. Hier zijn diverse kaarten en tabellen aan de muur te zien, o.a. een bord waarop de weerberichten van de Deense vliegvelden werden genoteerd en een kaart van de omgeving, waarop de posities van vijandelijke troepen konden worden geplot. Van hieruit werd de verdediging van de omgeving gecoördineerd. Hier is ook een schakelpaneel voor het bedienen van de buitenverlichting en de bewakingscamera’s. Per radio werden de verbindingen met eenheden van de Deense luchtmacht en marine onderhouden.
 

De volgende ruimte is de cryptokamer. Als men in het dagelijks leven de term “cryptisch” gebruikt, bedoelt men daarmee iets dat voor buitenstaanders niet te begrijpen is – en precies daar gaat het hier om: mededelingen – in het militaire jargon: “berichten” genoemd – mochten niet in klare taal worden verzonden, omdat de vijand ze dan mee zou kunnen lezen. De berichten moesten gecodeerd ofwel vercijferd worden om ze voor onbevoegden onleesbaar te maken. Alleen degene, die over een decodeersleutel beschikte, kon die berichten decoderen of ontcijferen. Dit systeem was aan de grootst mogelijke geheimhouding onderworpen. De codeur, die berichten moest coderen, werd daarvoor in een speciale kleine ruimte geïsoleerd. U ziet hier een telegrafist aan de telex. Telexberichten konden door middel van een ponsband snel aan diverse geadresseerden worden verzonden en werden al naar gelang hun geheimhouding van een stempel “secret” of “top secret” (geheim of zeer geheim) voorzien. Door een buizenpost aan de muur werden de berichten van de codekamer naar de officier van de wacht in het bureau operaties doorgegeven.Dit bureau wordt door een grote, verlichte plottafel gedomineerd. Hierop lag een kaart van de Oostzee en de Deense wateren. Een matroos staat aan de tafel, met een marker om de reeds gemelde vijandelijke bewegingen op de kaart te plotten. Achter hem, aan een lessenaar, staat de commandant. Links zijn diverse borden te zien.

 
     
 

Op een ervan staan de posities van NAVO-schepen, op een ander bord staan die van geobserveerde Oostblok schepen, bv. Russische, Poolse en Oost-Duitse. In het Amerikaans gedomineerde NAVO-jargon werd zij gekenmerkt als “skunk”, “vriendelijk” of “neutraal”. Alle geobserveerde Oostblokschepen werden met hun positie, koers en vaart op de plottafel genoteerd en voortdurend aan de hand van meldingen van observatiestations, oorlogsschepen en vliegtuigen bijgewerkt. De bezetting van het bureau operaties bestond uit maximaal 5 personen: de commandant, twee telegrafisten en twee plotters, die de plottafel en de radar bedienden.

 
     
     
   
     
 

Klik op een foto om het te vergroting.

 
     
     
     
     
 

Terug naar de top